Kemik tümörü şüphesinde başvurulması gereken temel bölüm ortopedi ve travmatolojidir. Kemik veya yumuşak doku tümörleri konusunda deneyimli ortopedi uzmanları, ortopedik onkoloji alanında değerlendirme yapar. Kötü huylu tümör tanısı konulması durumunda tedavi; ortopedik onkoloji, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji ve patoloji uzmanlarının birlikte çalıştığı multidisipliner bir ekip tarafından planlanabilir.
Kısaca hangi doktora gidilmelidir?
- Kemikte kitle veya şüpheli lezyon: Ortopedi ve travmatoloji
- Kemik ve yumuşak doku tümörü şüphesi: Ortopedik onkoloji alanında çalışan ortopedi uzmanı
- Çocuk hastalar: Çocuk ortopedisi ve çocuk onkolojisiyle birlikte değerlendirme
- Kanser tanısı sonrası ilaç tedavisi: Tıbbi onkoloji veya çocuk onkolojisi
- Radyoterapi değerlendirmesi: Radyasyon onkolojisi
Kemik tümörüne neden ortopedi bölümü bakar?
Kemik tümörleri, kas-iskelet sisteminin bir parçası olan kemik dokusunda gelişir. Ortopedi uzmanı; hastanın muayenesini, röntgen ve MR bulgularını, lezyonun kemiğin dayanıklılığı üzerindeki etkisini ve cerrahi gereksinimini değerlendirir. Tümörün iyi huylu, kötü huylu veya farklı bir kemik hastalığıyla ilişkili olabileceğini belirlemek için ek incelemeler planlanabilir.
Ortopedik onkoloji nedir?
Ortopedik onkoloji; kemik ve yumuşak dokularda gelişen iyi huylu veya kötü huylu tümörlerin tanı, takip ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen ortopedi alanıdır. Bu alanda çalışan hekimler; biyopsinin planlanması, tümörün güvenli sınırlarla çıkarılması, kemiğin yeniden yapılandırılması ve mümkün olduğunda uzvun korunmasına yönelik cerrahi işlemleri değerlendirir.
Doğrudan onkoloji bölümüne gidilebilir mi?
Kemikte kitle veya görüntülemede kemik lezyonu bulunan bir kişinin ilk değerlendirmesi çoğunlukla ortopedi tarafından yapılır. Çünkü görüntülemede görülen her kemik lezyonu kanser değildir. Kötü huylu kemik tümörü tanısı kesinleşirse tıbbi onkoloji tedavi ekibine dahil edilir.
İlk başvurunun tıbbi onkolojiye yapılması yanlış değildir; ancak kemikteki lezyonun yapısal, cerrahi ve biyopsi açısından değerlendirilmesi için ortopedi veya ortopedik onkoloji görüşüne ihtiyaç duyulabilir.
Kemik tümörü tedavisinde hangi uzmanlar görev alır?
| Uzmanlık alanı | Tanı ve tedavideki görevi |
|---|---|
| Ortopedik onkoloji | Muayene, biyopsi planlaması, cerrahi tedavi ve uzuv koruyucu girişimler |
| Radyoloji | Röntgen, MR, BT ve diğer görüntülemelerin değerlendirilmesi |
| Patoloji | Biyopsi materyalinin incelenmesi ve tümör türünün belirlenmesi |
| Tıbbi onkoloji | Gerekli hastalarda kemoterapi ve diğer sistemik tedavilerin planlanması |
| Radyasyon onkolojisi | Uygun tümörlerde radyoterapi değerlendirmesi |
| Çocuk onkolojisi | Çocukluk ve ergenlik dönemindeki kötü huylu tümörlerin ilaç tedavisi |
| Fizik tedavi ve rehabilitasyon | Ameliyat veya tedavi sonrası hareket ve fonksiyonun desteklenmesi |
Hangi şikâyetlerde ortopedik onkoloji değerlendirmesi düşünülebilir?
- Giderek büyüyen, sert veya derin yerleşimli şişlik
- Haftalar içinde geçmeyen ve şiddeti artan kemik ağrısı
- Gece belirginleşen veya uykudan uyandıran ağrı
- Röntgen ya da MR raporunda şüpheli kemik lezyonu belirtilmesi
- Travmayla açıklanamayan kemik kırığı
- Daha önce saptanan kemik lezyonunda büyüme görülmesi
- Ameliyat veya biyopsi önerilmiş bir kemik kitlesi bulunması
Bu bulgular tek başına kanser tanısı koydurmaz. Kemik kistleri, enfeksiyonlar, kırıklar ve iyi huylu tümörler de benzer belirtilere neden olabilir.
Kemik tümörü şüphesinde biyopsiyi hangi doktor yapmalıdır?
Biyopsinin, kemik tümörlerinin tedavisi konusunda deneyimli ekip tarafından planlanması önemlidir. Biyopsi iğnesinin veya kesinin geçtiği yol, olası tümör ameliyatı sırasında çıkarılması gereken alanı etkileyebilir. Yanlış bölgeden veya uygun olmayan yöntemle yapılan biyopsi sonraki cerrahi planlamayı zorlaştırabilir.
Muayeneye giderken hangi belgeler götürülmelidir?
- Röntgen, MR, BT veya PET-BT görüntüleri
- Görüntülemelerin yalnızca raporları değil, görüntü dosyalarının kendisi
- Daha önce yapılmış biyopsinin patoloji raporu
- Varsa patoloji blokları ve preparatları
- Geçirilmiş ameliyatlara ait epikriz ve ameliyat notları
- Kullanılan ilaçların listesi
- Şikâyetlerin ne zaman başladığını gösteren kısa bir zaman çizelgesi
Acil başvuru gerektirebilecek durumlar nelerdir?
Bilinen bir kemik lezyonu bulunan hastada ani ve şiddetli ağrı, uzvun üzerine basamama, şekil bozukluğu veya travma olmadan kırık şüphesi oluşması halinde acil değerlendirme gerekebilir. Ayrıca omurga bölgesindeki bir lezyona eşlik eden ani kuvvet kaybı, uyuşma ya da idrar kontrolünde değişiklik olması gecikmeden değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kemik tümörüne fizik tedavi bölümü bakar mı?
Fizik tedavi uzmanı kas ve eklem ağrılarını değerlendirebilir; ancak kemikte tümör veya şüpheli lezyon saptanması halinde ortopedi değerlendirmesi gerekir. Rehabilitasyon bölümü tedavi sonrasında hareket ve fonksiyonun desteklenmesinde görev alabilir.
Kemik kanseri için genel cerrahiye mi gidilir?
Kol ve bacak kemikleriyle pelvis gibi kas-iskelet sistemi bölgelerindeki kemik tümörleri esas olarak ortopedi ve ortopedik onkoloji tarafından değerlendirilir. Tümörün bulunduğu anatomik bölgeye göre başka cerrahi branşlar da ekibe katılabilir.
Kemik tümörü olan herkes onkoloji tedavisi alır mı?
Hayır. Kemik tümörlerinin önemli bir bölümü iyi huyludur ve yalnızca takip edilebilir. Tedavi gereksinimi tümörün türüne, büyüklüğüne, büyüme eğilimine ve oluşturduğu şikâyetlere göre belirlenir.
Randevu almadan önce biyopsi yaptırılmalı mı?
Şüpheli bir kemik tümöründe biyopsi, tümör cerrahisini gerçekleştirecek ekip görülmeden yaptırılmamalıdır. Önce görüntüleme ve muayene değerlendirilerek biyopsinin gerekliliği, yöntemi ve giriş yolu planlanmalıdır.
Kemik tümörü için ikinci görüş alınabilir mi?
Evet. Özellikle biyopsi veya büyük bir cerrahi önerildiyse görüntülerin ve patoloji materyallerinin bu alanda deneyimli bir merkezde yeniden değerlendirilmesi tercih edilebilir.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel tanı ve tedavi planı için hekim muayenesi gereklidir.
Kaynaklar
- National Cancer Institute – Primary Bone Cancer
- National Cancer Institute – Osteosarcoma Treatment
- National Cancer Institute – Ewing Sarcoma Treatment
Dr. Özgür Erdoğan, lise eğitiminin ardından İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni başarıyla tamamlayarak tıp doktoru unvanını aldı. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde yüksek ihtisasını tamamladı. Mart 2021’de Ortopedi Doçenti unvanını aldı.
Benzer Gönderiler
